Pişik bebeklerin karşılaştığı en yaygın ve en karmaşık cilt sorunlarından biridir. Hemen hemen bütün bebekler bir şekilde pişik problemiyle karşılaşırlar. En sık rastlandığı dönem ise 0-18 aylar arası dönemdir.
Pişik, bezli bölgede cilt tahrişi ve kızarıklığı şeklinde ve bazen de daha ciddi boyutta bir problem olarak görülür. Bebek cildinin idrarla temas ettiği bezli bölgede meydana gelir. Pişik tek başına görülen bir olay değildir; pek çok çeşidi olduğu gibi, pek çok da sebebi vardır. Bazen birkaç faktör biraraya gelerek pişiğin ortaya çıkmasına neden olur. Pişiğin temel nedeni ıslaklıktır. Bezin yarattığı kapalı ortam, sürtünme, idrar ve dışkı ile temas diğer yardımcı etkenlerdir. Ayrıca bebek cildi, yapısı nedeniyle tahriş olmaya yatkındır, bu pişiğin neden en yaygın görülen cilt problemi olduğunu açıklayabilir.
Temizlik kurallarına dikkat etmemek :
Sık alt temizliği bebeğinizin hassas cildinin ıslaklığa ve kirli alt bezine temasını azaltacaktır.
Bebeğin alt bezi, cildi için ıslak ve sıcak bir ortam yaratır. Cildin tahriş olmasının diğer bir nedeni de sürtünmedir. Cildin boğum yerlerinin birbirine sürtünmesi ve bezin cilde sürtünmesi pişik oluşmasına neden olur. Özellikle ıslak ve sıcak bir ortamda, cilt sürtünmeden daha da fazla etkilenmektedir. Tahriş olmuş cilt ise mikropların saldırısına açık hale gelecektir.
İdrar :
Pişiğin en önemli sebeplerinden biridir. İdrarlı bez uzun süre cilt üzerinde kaldığında, idrar bozularak cildi tahriş eden bir maddeye (amonyak) dönüşür. Üst üste tekrarlanan bu olay bir süre sonra pişiğe yol açar.
Dışkı (bebeğin kakası) :
İdrar gibi dışkı da cilt üzerinde uzun süre kaldığında tahrişe yol açar. Dışkı, idrar ile birlikte pişik tehlikesini artırır. Bir kez pişik oluşunca da enfeksiyon tehlikesi artacaktır.
Pişiğin nedenlerini iyi bilmek, pişik ile mücadelede yardımcı olacaktır.
Özellikle aşağıdaki nedenler pişik riskini arttırırlar:
- Alt bezi yeterince sık değiştirilmediğinde, (idrar ve kakası nedeniyle)
- Alt temizliği yeterince iyi yapılmadığında,
- Yanlış ıslak temizlik mendili tercihi durumlarında,
- İshal olduğunda,
- Ek besinlere geçildiğinde, sulu ve sık kaka yapıyorsa,
- Diş çıkarma döneminde,
- Antibiyotik tedavisi yapılıyorsa ve bebek ishal olmuşsa,
- Bez üzerine naylon külotlar giydirildiğinde,
- Cilt uzun süre havasız kaldığında ,
Pişik riski artar.
Sağlık uzmanları aşağıdaki önlemleri önermektedir:
Kullandığınız alt bezi tipini kontrol edin (hazır bez veya kumaş bez gibi). Kullandığınız bez tipini veya markasını değiştirmek iyi bir fikir olabilir. Hazır bezler, baldırlar ve kalça üzerinde sıkı olmalı, ancak bacak arası bölümü ıslaklığı en iyi şekilde emebilmesi içinde geniş olmalı. Tek yönlü emme özelliği olan hazır bezlerden kullanmak yararlı olabilir. Bebeğinizin cildini kuru tuttuğunuz ölçüde, ıslak bezin sürtünme yoluyla tahriş edici etkisinden de korursunuz.
Düzenli, sık ve yeterli alt temizliği yapın. Bu sayede bebeğinizin hassas ve korunmaya muhtaç cildini ıslaklık ve kirli alt bezinin zararlı etkilerine karşı (idrar ve kakasının etkisinden) korursunuz. Bebeklerin hassas ciltlerinin sağlığı için hijyenik şartlar ve altının kuru olması çok önemlidir.
Temizleme losyonu içeren, antialerjik ve hijyenik ıslak mendiller ile veya bir parça pamuk üzerine temizleme losyonu dökülerek alt temizliği yapılmalıdır. İlk haftalarda sadece bir parça pamuk ve su kullanılması yeterli olabilir.
Cilt banyo lifi veya sert kumaş bezle temizlenmemelidir, ıslaklıkla uzun süre temas etmiş cildin daha kolay tahriş olduğu hatırlanmalıdır. Bebeğinizin altını mümkün olduğunca sık havalandırın. Her bez değişiminden sonra, pişik olsun olmasın, ince bir tabaka halinde koruyucu pişik kremi kullanılmalıdır.
Koruyucu özellikte pişik kremleri pişiği hem önlemekte, hem de daha çabuk iyileşmesine yardımcı olmakta yararlıdır. Pişik kremi cilt üzerinde koruyucu bir tabaka oluşturarak, bezin sürtünmesiyle cildin tahrişini , idrar ve dışkının cilde saldırarak pişik oluşturmasını önlemekte etkilidir. Pişik oluştuktan sonra, pişikli cildin üzerinde oluşturduğu koruyucu tabaka ile pişikli cildin sürtünme, idrar ve dışkı ile tekrarlanan tahrişlerini önler. Bu nedenle tahrişin, yani pişiğin iyileşebilmesine ortam hazırlar. Formülünde cildin iyileşmesine katkıda bulunacak maddeler içeriyorsa, bu yolla da cilde yardımcı olarak cildin kendini tamir etmesini destekler. Bakterilerin çoğalmasını önleyen maddeler içeriyorsa, yaralanmış, tahriş olmuş cildin mikropların saldırısına uğramasını önleyebilir. Bu nedenle de ikincil enfeksiyonların oluşmamasına yardımcı olur.
Koruyucu (bariyer) özelliği olan pişik kremleri, bu nedenle, her alt değiştirmede, iyice temizlenip kurulanmış cilde sürülerek kullanılmalıdır.